Laden ...
Er bestaat een boekje over de Amerikaanse geschiedenis dat menig student amerikanistiek door zijn of haar geschiedenistentamens heeft geholpen. Dat boekje is geschreven door Dr. Jan van Oudheusden. Het behoeft geen verdere vermelding dat de man onder amerikanisten in spé inmiddels is verworden tot cultheld.
In De Amerikaanse geschiedenis in een notendop doet Van Oudheusden precies datgene wat hij op de flaptekst van het boek reeds beweert: de grote lijn van de Amerikaanse geschiedenis weergeven en politieke, sociaal-economische en culturele ontwikkelingen in onderlinge samenhang plaatsen.
Hapklare brokken
In nog geen 200 pagina’s weet de auteur een enorme hoeveelheid feiten de revue te laten passeren. Hij raast op een snelle, maar voldoende gedegen onderbouwde wijze, door de geschiedenis van de Verenigde Staten en weet op een heldere manier een overzicht te geven van de belangrijkste gebeurtenissen.
Op sommige punten waar aanvullende verdieping en beargumentatie mijns inziens wel gerechtvaardigd zou zijn, gaat de auteur iets té snel. Aangezien het hier echter een boek uit de ‘in een notendop’-serie betreft en er dus per definitie niet veel ruimte is voor zulke uitwijding, kan ik hem dit rücksichtslose geschrap prima vergeven. Verder heeft de auteur de neiging vrij korte zinnetjes te gebruiken, waardoor de gepresenteerde informatie bij tijden wat simpel oogt.
Eén recensie beweert zelfs dat het taalgebruik dermate eenvoudig is, dat het boek zeer geschikt is voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Als de brugklassertjes tegenwoordig onderstaande zinnen gebruiken, kan ik daarmee instemmen:
“Jazz was een amalgaam van Afrikaanse en Europese muziektradities. De syncopische  jazzritmes en schelle trompetsolo’s waren even populair onder een breed jongerenpubliek, als ze schokkend waren voor de moraalridders van de oudere generaties.” (Van Oudheusden, 99)
Zelf moest ik ‘amalgaam’ en ’syncopisch’ echter even googlen, dus of het taalgebruik écht zo simpel is als deze recensent doet voorkomen waag ik toch te betwijfelen.
Zoals in veel boeken over de Amerikaanse geschiedenis, komt de auteur pas op stoom na de komst van de blanke kolonisten. De indianen (die overigens volstrekt niets met India van doen hebben en zelf doorgaans de term Native-Americans prefereren) komen er ook in De Amerikaanse geschiedenis in een notendop weer vrij bekaaid vanaf. In feite verworden ze slechts tot object van blanke agressie. Aan de (zeer interessante en diverse) indiaanse culturen is welgeteld één pagina gewijd. Affijn, dit zal ook wel met het reeds aangestipte plaatsgebrek van doen hebben.
Conclusie
Ondanks deze minuscule kanttekeningen is De Amerikaanse geschiedenis in een notendop een prima leesbaar boek. De lezer krijgt een zeer duidelijk  kader van de Amerikaanse geschiedenis voorgeschoteld dat erg goed helpt andere teksten te kunnen plaatsen en duiden. Een skelet zonder vlees zou mijns inziens een passende metafoor zijn. Een uitstekende keuze voor iedereen die iets wil weten over de geschiedenis van de Verenigde Staten, maar niet veel tijd heeft.
Het boek is uitgegeven bij Bert Bakker en is voor zo’n €12,50 te verkrijgen bij de meeste boekhandels. In 2008 is er een nieuwe uitgave verschenen. Mijn boekbespreking is gebaseerd op de tweede druk, die uitgekomen is in 2004.
P.S.: ik wil via deze weg Dr. Jan van Oudheusden persoonlijk hartelijk bedanken. Het tentamen Vroeg Amerikaanse Geschiedenis zou me aanzienlijk meer moeite hebben gekost zonder De Amerikaanse geschiedenis in een notendop…
